Psychologia dziecka > Problemy > Testy psychologiczne dla dzieci

Testy psychologiczne dla dzieci

Podczas wizyty z dzieckiem u psychologa, może okazać się, że dla celów diagnostycznych, psycholog zaleci badanie dziecka testem psychologicznym. Co kryje się pod tą nazwą, czy warto obawiać się testów i jak może wyglądać badanie, którym poddane zostanie nasze dziecko?

Testy psychologiczne nie bolą. Psychologowie dysponują wieloma metodami testowymi dostosowanymi do psychiki dzieci w różnym wieku i uwzględniającymi rozwój ich zdolności poznawczych. Nawet dla małych dzieci istnieją odpowiednie testy psychologiczne, które pozwalają określić interesujące psychologa cechy, zdolności czy problemy. W psychologii stosuje się testy zdolności, testy projekcyjne oraz kwestionariusze osobowości. W przypadku badania dzieci, testów kwestionariuszowych się nie stosuje, dlatego że wymagają one od osoby badanej zrozumienia tekstu pisanego. Zamiast tego, wykorzystuje się testy projekcyjne oraz testy zdolności. Szczególną odmianą testów psychologicznych w badaniu dziecka jest też obserwacja dziecka w kontrolowanych warunkach – na przykład podczas zabawy.

Testy psychologiczne w badaniu małego dziecka

Dziecko w wieku przedszkolnym nie posiada jeszcze wystarczająco rozwiniętych umiejętności poznawczych, aby mogło zostać poddane badaniu każdym rodzajem narzędzia. Dlatego stosuje się w badaniach testy niewerbalne (nie wymagające mówienia), które stosowane są np. do analizy potencjału intelektualnego dziecka czy rozwoju jego zdolności poznawczych. Mogą one polegać na daniu dziecku zestawu specjalnych zabawek do zabawy i obserwacji jego zachowania bądź na prezentacji obrazków dziecku, które opowiada o nich historyjki. Stosuje się też testy rysunkowe, w których dziecko tworzy rysunek na zadany temat, który to rysunek jest potem analizowany i interpretowany przez psychologa. Przy badaniu małego dziecka, często w pokoju badań obecna jest matka dziecka i ona również podlega obserwacji psychologicznej.

Testy projekcyjne dla dzieci

Metody projekcyjne opierają się na założeniu, że na neutralny materiał (np. rysunek) rzutujemy nasze wewnętrzne przekonania, wartości, traumy, emocje itd. Dzięki tym testom, psycholog może rozpoznać problemy dziecka a także postawić hipotezę odnośnie ich źródeł. Testy projekcyjne są w stanie ujawnić to o czym dziecko nie chce mówić, bo o czym nie jest w stanie opowiedzieć, bo nie ma wystarczających umiejętności. Test projekcyjny ujawnia też te mechanizmy, które nie są dla dziecka świadome. Testy projekcyjne stosuje się też w badaniu dorosłych, dla dzieci jednak są specjalne wersje testów dla dorosłych bądź osobne testy. Najczęściej, w badaniu psychologicznym dziecka spotkamy się z następującymi testami:

• test rysunek rodziny – na którym dziecko rysuje swoją rodzinę (stosuje się w wieku 6-11 lat)
• test drzewa – gdzie dziecko rysuje drzewo
• test zdań niedokończonych – na którym dziecko kończy zdanie rozpoczęte przez psychologa (te test możliwy jest do wykonania jedynie u starszych dzieci)
• test apercepcji tematycznej – stosowany u dzieci w wieku 3-10 lat. Dziecku prezentuje się rysunek i prosi o opowiedzenie historii do tego rysunku.

Testy zdolności dla dzieci

W ramach testów zdolności badać można inteligencję dziecka oraz rozwój poszczególnych elementów sfery poznawczej )operacje na liczbach, kojarzenie faktów, sposób myślenia itd.). Każdy taki test dopasowany jest do wieku dziecka i na podstawie odniesienie wyniku dziecka do norm ustalonych przy konstruowaniu testu, psycholog wydaje opinie dotyczącą prawidłowości rozwoju dziecka. Testy te nie są dla dziecka męczące, najczęściej mają formę zabawy.

Warto pamiętać, że test psychologiczny dziecka może wykonać tylko psycholog – wszelkie dostępne w Internecie czy księgarniach zestawy testów są jedynie przygotowywanymi na bazie rzeczywistych testów narzędziami, które nie mają wartości diagnostycznej. Sam test zresztą, nie daje nam żadnych istotnych informacji dopóki jego wyniki nie zostaną zinterpretowane – a to może zrobić jedynie osoba, która ma do tego odpowiednie przeszkolenie – czyli psycholog. Podczas badania dziecka musi zostać stworzona przyjazna atmosfera a dziecko musi oswoić się z pomieszczeniem i psychologiem prowadzącym badania, aby nie pojawiły się dodatkowe zakłócenia w ramach wykonywania testów psychologicznych przez dziecko.